Giữ sofa, đệm, rèm sạch lâu: hút bụi, che nắng, chống thấm và những điều nên tránh

Tự làm hay gọi thợ

Bốn thứ làm sofa, đệm, rèm nhanh cũ

Đồ bọc vải ít khi hỏng vì một lần bẩn lớn. Nó cũ đi từ từ: bụi bám mỗi ngày, vết nhỏ không lau, nắng chiếu buổi chiều, mùa nồm ẩm kéo dài. Chặn được bốn thứ này thì lần giặt sau nhẹ hơn và vải bền hơn.

Hút bụi: việc rẻ nhất mà hiệu quả nhất

Bụi trong nhà không chỉ là bụi mịn. Nó có cả hạt cát, sạn nhỏ theo dép và quần áo vào nhà. Một tài liệu khoa học về giặt thảm giải thích rằng các hạt cứng này bị giẫm, cọ xát qua lại sẽ mài mòn và cắt dần sợi vải.

Chỗ sợi đã mòn thì giặt sạch cũng không liền lại được. Mặt ngồi sofa cũng chịu cọ xát mỗi ngày nên cùng một lẽ: hút bụi đi trước khi bụi kịp mài sợi.

Cơ quan môi trường Mỹ khuyên hút bụi thảm và đồ bọc vải hằng tuần, chủ yếu để giảm mạt bụi. Khi hút, nhớ hút cả khe giữa đệm ngồi và tựa lưng, nơi vụn đồ ăn, tóc và cát dồn xuống nhiều nhất.

Hướng dẫn chăm sóc đồ bọc của IICRC cũng khuyên hút bụi khô đều đặn cho vải sợi tự nhiên, để bụi không ngấm sâu vào sợi.

Đệm và sofa còn là chỗ ở của mạt bụi, xem mạt bụi trong đệm và sofa.

Vết đổ: xử lý trong vài phút đầu

Vết đổ để càng lâu càng khó tẩy. Hướng dẫn xử lý vết trên thảm của Viện Thảm Mỹ dặn làm ngay: thấm bằng khăn trắng hoặc giấy không in màu, không chà, đi từ mép vào giữa để vết không loang rộng.

Trước khi dùng bất kỳ dung dịch nào, thử ở chỗ khuất. Lời dặn này viết cho thảm nhưng đúng cả với vải bọc sofa.

Riêng sofa vải cotton, linen thì đừng lau một chỗ quá ướt. Sợi thực vật ướt mà khô chậm dễ ố nâu, và chính việc tự tẩy điểm có thể để lại viền nước to hơn vết ban đầu.

Vết thuộc nhóm nào thì làm theo nhóm đó, xem các loại vết bẩn trên vải. Nếu đã lỡ để lại viền, xem sofa bị loang ố nước.

Nắng: phai màu và làm sợi yếu

Ánh sáng làm phai thuốc nhuộm trên vải, mỗi loại màu phai nhanh chậm khác nhau. Phần tia cực tím còn làm sợi cotton, len, lụa yếu dần theo năm tháng. Sofa kê sát cửa kính hướng tây thường phai trước ở mặt tựa và tay vịn.

Viện Bảo tồn Canada coi việc giảm lượng ánh sáng và thời gian chiếu là cách chắc chắn nhất để chống phai. Rèm, mành chắn nắng trực tiếp. Phim dán kính lọc tia cực tím giúp sợi đỡ hư nhưng không ngăn được phai màu, nên vẫn phải kéo rèm vào giờ nắng gắt.

Gối tựa và đệm ngồi rời có thể đổi chỗ cho nhau định kỳ, để phần phai chia đều chứ không dồn vào một chiếc.

Chính tấm rèm là thứ chịu nắng thay sofa, nên rèm cũng cần giặt và thay khi đã giòn. Sofa da phai màu có cách xử lý riêng, xem sofa da bạc màu do nắng.

Lớp chống thấm: làm được gì, không làm được gì

• Làm được: hạt bẩn ít bám vào sợi hơn nên hút bụi lấy ra được nhiều hơn.
• Làm được: chất lỏng đổ lên đọng lại một lúc, cho thêm thời gian thấm trước khi ngấm vào sợi.
• Không làm được: không phải một tấm nhựa, không bịt kín khe dệt, không giữ cho bụi không rơi lên vải.
• Mòn dần: dùng một thời gian, nước không còn đọng thành giọt dù sợi vẫn còn lớp phủ.

IICRC khuyên phủ lớp bảo vệ khi đồ còn mới và phủ lại sau mỗi lần giặt chuyên nghiệp, vì giặt làm lớp cũ yếu đi. Vải sợi tự nhiên nên dùng loại dành riêng cho sợi tự nhiên.

Có một điều nên hỏi trước khi phun. Một số chất chống bẩn cho thảm từng chứa nhóm chất PFAS, loại rất bền trong môi trường và có loại liên quan đến tác hại sức khỏe. Chọn sản phẩm ghi rõ thành phần, phun ở nơi thoáng và để khô hẳn mới ngồi.

Giữ nhà khô: chặn mốc, mạt bụi và mùi

Mốc và mạt bụi cùng ưa ẩm. Cơ quan môi trường Mỹ khuyên giữ độ ẩm trong nhà dưới 60 phần trăm, tốt nhất trong khoảng 30 đến 50 phần trăm. Kiểm tra bằng một máy đo ẩm nhỏ mua ở cửa hàng điện máy.

Ở Hà Nội, mùa nồm độ ẩm thường vượt mức này nhiều ngày liền. Những ngày đó đóng cửa, bật máy hút ẩm hoặc điều hòa chế độ khô, và đừng giặt hay lau ướt sofa.

Với đệm ngủ, EPA và CDC cùng khuyên dùng vỏ bọc chống mạt bụi cho nệm và gối, giặt ga, vỏ gối mỗi tuần một lần bằng nước nóng rồi phơi khô hoàn toàn.

Mùa nồm cần làm gì thêm, xem sofa, đệm ẩm mốc mùa nồm.

Lịch giữ sạch gọn trong một bảng

Tấm phủ tay ghế loại giặt được cũng đáng dùng, vì tay vịn là chỗ dầu da và mồ hôi bám nhiều nhất. Vỏ đệm tháo rời thì xem nhãn trước khi cho vào máy giặt.

Giữ kỹ đến đâu thì sofa vẫn cần giặt sâu định kỳ, xem bao lâu nên giặt sofa, đệm, rèm một lần và vỏ đệm, gối tựa có giặt máy được không.

Câu hỏi thường gặp