Các loại vết bẩn trên sofa, đệm, rèm: phân theo thành phần để tẩy đúng

Tự làm hay gọi thợ

Bảng tra 8 nhóm vết bẩn

Chưa biết vết thuộc nhóm nào thì nghĩ xem nó từ đâu ra: đồ ăn, đồ uống, cơ thể người, đồ dùng hay do ẩm. Một vết có thể thuộc hai nhóm, như cà phê sữa vừa có đạm vừa có tanin.

Ba điều đúng với mọi vết

• Thấm, đừng chà. Chà mạnh làm vết lan rộng, mặt vải xù và phai màu.
• Xử lý càng sớm càng dễ. Thời gian và nhiệt làm vết bám chặt hơn, nên đừng sấy nóng hay là lên chỗ còn vết.
• Thử ở góc khuất trước. Chất tẩy có thể làm vải đổi màu, mà vải ướt nhìn đậm hơn nên có khi phải chờ khô mới thấy.

Không biết là vết gì thì đừng dùng nước nóng. Các hướng dẫn tẩy vết của trường đại học coi vết lạ như vết hỗn hợp: bắt đầu bằng nước lạnh, gỡ phần dầu trước, phần màu sau.

1. Vết gốc đạm: máu, sữa, mồ hôi, nước tiểu

Đạm có trong máu, sữa, trứng, mồ hôi, nước tiểu và chất nôn. Gặp nóng, đạm đông lại giống lòng trắng trứng khi luộc, rồi bám chặt vào sợi vải.

Vì vậy vết đạm luôn bắt đầu bằng nước lạnh, không dùng nước nóng trước. Vết đã khô thì các hướng dẫn tẩy vết dùng sản phẩm có enzyme, loại phân giải đạm.

Nước tiểu khó hơn các vết đạm khác vì thấm qua lớp vải xuống bông, mút bên dưới. Lau mặt vải thì sạch vết nhưng mùi vẫn còn trong đệm.

Từng bước xử lý vết máu, nước tiểu trẻ em, nước tiểu chó mèo và vết ố vàng do mồ hôi trên đệm có trong cẩm nang.

2. Vết tanin, màu thực vật: cà phê, trà, rượu vang

Tanin là chất chát có trong cà phê, trà, rượu vang, quả mọng và nước ép trái cây. Nó mang màu, nên các hướng dẫn tẩy vết xếp tanin gần với vết màu.

Điều nên tránh là xà phòng bánh, vì xà phòng làm vết tanin khó tẩy hơn. Vết còn mới thì thấm khô rồi làm với nước và chất tẩy rửa thông thường.

Vết cũ thường phải dùng chất tẩy màu, loại này dễ làm phai vải bọc. Vì vậy phải thử ở góc khuất trước, hoặc để thợ làm.

Cà phê sữa, trà sữa là vết hỗn hợp: phần sữa là đạm nên vẫn bắt đầu bằng nước lạnh.

Cách làm với vết cà phê, trà sữa trên sofa vải có trong cẩm nang.

3. Vết dầu mỡ: đồ ăn, dầu da, mỹ phẩm

Dầu mỡ đến từ bơ, mỡ, nước sốt, dầu ăn, và cả dầu trên da người. Trên sofa, chỗ tựa đầu và tay vịn sẫm dần thường do dầu da và mồ hôi.

Dầu không tan trong nước, nên lau bằng nước lã chỉ làm vết loang rộng. Vết dầu cần chất tẩy rửa hoặc dung môi để kéo dầu ra khỏi sợi.

Dung môi dễ cháy, chỉ dùng ở chỗ thoáng gió và tránh xa lửa.

Xem thêm vết dầu mỡ đồ ăn và vết ố vàng ở tay vịn, tựa đầu.

4. Vết thuốc nhuộm và mực: phẩm màu, bút dạ, son, bút bi

Vết thuốc nhuộm là màu đã ngấm vào sợi, như nước có phẩm màu, mù tạt, nhựa cỏ, bút dạ. Muốn tẩy màu vết thường phải dùng chất tẩy màu, mà chất này cũng có thể làm phai màu vải.

Mực bút bi, son môi và đồ trang điểm là vết hỗn hợp, có phần dầu và phần màu. Cách làm là gỡ phần dầu trước bằng dung môi, rồi mới xử lý phần màu.

Vải bọc sofa không ngâm hay giặt cả tấm được như quần áo, nên vết màu lớn trên sofa thường phải để thợ xem.

Cách xử lý vết bút bi, vết mực có trong cẩm nang.

5. Vết đường: nước ngọt, trà sữa, nước ép

Nước ngọt, trà sữa, nước ép khô đi có khi không để lại vết nào nhìn thấy. Một thời gian sau, hoặc khi gặp nhiệt, chỗ đó ngả vàng rồi nâu, cùng kiểu miếng táo cắt để ngoài không khí bị thâm.

Vì vậy đổ đồ ngọt lên vải thì thấm và lau lại bằng nước sạch ngay, dù nhìn không thấy vết. Đừng sấy nóng hay là lên chỗ đó trước khi chắc đã sạch.

Trà sữa vừa có đường vừa có sữa, xem vết trà sữa.

6. Vết sáp, keo: nến, sáp màu, kẹo cao su

Sáp nến, sáp màu, kẹo cao su và keo băng dính mềm khi ấm, cứng khi lạnh. Kéo lúc còn mềm thì chúng giãn ra, bám rộng hơn.

Cách chung là làm cứng bằng đá lạnh rồi gỡ phần thừa bằng dao cùn, không dùng dao sắc. Phần sáp còn lại trên vải giặt được thì hướng dẫn tẩy vết dùng giấy thấm và bàn là ấm để kéo sáp ra.

Trên vải bọc sofa, cách dùng nhiệt nên thử ở góc khuất trước. Sáp màu và son gỡ xong vẫn có thể còn màu, phần đó xử lý như vết thuốc nhuộm.

Cách làm với sáp nến, kẹo cao su trên sofa có trong cẩm nang.

7. Nấm mốc

Mốc không phải vết đổ lên vải mà là thứ sống và mọc ra. Không loại mốc nào mọc được nếu không có nước hoặc ẩm.

Vì vậy xử lý mốc phải bắt đầu bằng làm khô và tìm nguồn ẩm, chứ không phải tẩy cho trắng. Đồ bị ướt nên được làm khô trong 24 đến 48 giờ để mốc không kịp mọc.

Đồ xốp như thảm đã mốc nặng có khi phải bỏ, vì rất khó làm sạch hết. Đừng bao giờ trộn chất tẩy có clo với chất tẩy chứa amoniac.

Xem mốc trắng trên sofa nỉ, mốc đen trên rèm và sofa, đệm ẩm mốc mùa nồm.

8. Vết khoáng và ố nước: gỉ sắt, viền ố

Gỉ sắt thường từ đồ kim loại để lâu trên vải ẩm. Chất tẩy có clo không làm mất gỉ mà còn có thể làm vết đậm thêm, nên gỉ cần loại tẩy gỉ riêng.

Viền ố nước là kiểu khác. Vải sợi thực vật như cotton, linen bị ướt mà khô chậm thì chất trong sợi nổi lên bề mặt, để lại vệt vàng nâu.

Viền nước sau khi đổ nước hay tự lau một chỗ chính là dạng này. Vì vậy lau một chỗ quá ướt trên sofa cotton, linen dễ để lại viền to hơn vết ban đầu. Đã thành viền thì đừng tự lau thêm nhiều lần.

Cách xử lý khi giặt sofa xong bị loang ố nước có trong cẩm nang.

Cùng một vết, vải khác nhau thì làm khác

Ngoài thành phần vết, còn phải xem vải. Nhãn vệ sinh trên sofa ghi W là dùng dung dịch gốc nước, S là dung môi khô, WS dùng được cả hai, X là không tự làm sạch ở nhà.

Vải sợi tự nhiên như cotton, linen, lụa, len, rayon dễ phai màu, co hoặc ố vàng hơn vải tổng hợp nếu làm mạnh tay.

Ý nghĩa từng mã xem ở bài ký hiệu W, S, WS, X trên nhãn sofa.

Câu hỏi thường gặp